Mechanizm podzielonej płatności

Co to jest mechanizm podzielonej płatności i jak działa?

Mechanizm podzielonej płatności (ang. Split Payment Mechanism) to specjalny sposób regulowania płatności za faktury z wykazaną kwotą VAT. Obowiązuje w Polsce od 1 lipca 2018 roku na mocy nowelizacji ustawy o VAT i dotyczy transakcji między przedsiębiorcami (B2B).

Polega na tym, że zapłata za fakturę trafia na dwa różne rachunki bankowe:

• kwota netto trafia na zwykły rachunek rozliczeniowy dostawcy,
• kwota VAT trafia automatycznie na rachunek VAT, który jest specjalnym subkontem kontrolowanym przez bank i organ podatkowy.

Całość operacji odbywa się jednym przelewem przy użyciu tzw. przelewu komunikatu MPP, który zawiera dane faktury, NIP kontrahenta oraz wartości netto i VAT.

Jakie są korzyści i sankcje związane z mechanizmem podzielonej płatności?

Korzyści dla nabywcy:

• ochrona przed solidarną odpowiedzialnością za zaległości podatkowe dostawcy (w przypadku towarów z załącznika nr 15 do ustawy o VAT),
• brak stosowania podwyższonych sankcji VAT (20–30%) oraz wyłączenie z dodatkowego zobowiązania podatkowego (art. 112b ustawy o VAT),
• bezpieczeństwo podatkowe w przypadku weryfikacji.

Korzyści dla sprzedawcy:

• możliwość szybszego zwrotu VAT z urzędu skarbowego – nawet w 25 dni, jeśli zwrot ma trafić na rachunek VAT.

Sankcje za niestosowanie MPP w przypadku obowiązku:

• kara pieniężna do 30% kwoty VAT z faktury,
• brak możliwości zaliczenia wydatku do kosztów uzyskania przychodu (CIT/PIT),
• potencjalna odpowiedzialność solidarna nabywcy.

Kiedy stosowanie mechanizmu podzielonej płatności jest obowiązkowe?

Mechanizm podzielonej płatności jest obowiązkowy, gdy:

• wartość brutto faktury wynosi co najmniej 15 000 zł (lub równowartość w walutach obcych),
• faktura obejmuje towary lub usługi wymienione w załączniku nr 15 do ustawy o VAT, m.in.: stal, węgiel, złom, paliwa, części samochodowe, elektronika (np. telefony, procesory), usługi budowlane.

W takich przypadkach faktura musi zawierać oznaczenie „mechanizm podzielonej płatności”. Jeśli go zabraknie, wystawcy grozi sankcja administracyjna – 30% kwoty VAT. MPP można też stosować dobrowolnie, nawet gdy nie ma obowiązku – wówczas nadal przysługują opisane wcześniej korzyści ochronne.

Jak wykonać przelew w systemie podzielonej płatności?

Aby prawidłowo zrealizować płatność w mechanizmie podzielonej płatności, należy użyć specjalnego przelewu bankowego typu MPP (dostępnego w systemach bankowości internetowej).

W przelewie trzeba wskazać numer faktury, NIP dostawcy, wartość brutto, wartość podatku VAT. Bank automatycznie rozdzieli przelew: netto trafi na konto główne dostawcy, część podatkowa na jego rachunek VAT.

Uwaga: nie można wykonać przelewu MPP z konta prywatnego ani z rachunku wirtualnego – musi to być firmowy rachunek rozliczeniowy z przypisanym rachunkiem VAT, zgodny z wykazem podatników VAT (tzw. biała lista).

Czym jest rachunek VAT i jak dysponować zgromadzonymi środkami?

Rachunek VAT to specjalne konto techniczne przypisane automatycznie przez bank do firmowego rachunku rozliczeniowego przedsiębiorcy. Nie można z niego wypłacać ani dysponować środkami w dowolny sposób.

Środki zgromadzone na rachunku VAT można wykorzystać na:

• zapłatę VAT do urzędu skarbowego (z tytułu deklaracji),
• zapłatę VAT kontrahentowi (w ramach MPP),
• zapłatę akcyzy, PIT, CIT lub składek ZUS (na podstawie zgody naczelnika urzędu skarbowego lub automatycznego zezwolenia – zgodnie z art. 62b ust. 1c ustawy Prawo bankowe).

Aby uzyskać dostęp do środków w inny sposób (np. przeksięgowanie ich na konto główne), należy złożyć wniosek do urzędu skarbowego o zgodę na przelew. Urząd ma do 60 dni na wydanie decyzji. Rachunek VAT nie generuje odsetek dla przedsiębiorcy, ale nie wiąże się też z dodatkowymi kosztami prowadzenia – banki nie mogą pobierać za niego opłat.