Co to jest Agile i Scrum i dlaczego warto z nich korzystać przy projektowaniu systemów IT?

Zlecając firmie IT wykonanie dedykowanego systemu warto poznać metody, w jakich będzie działał zespół programistów przygotowujących Twój projekt. Obecnie wiele firm informatycznych, w tym również nasza, pracuje w myśl zasad zawartych w metodykach Agile oraz Scrum. Czym zatem są te dwa terminy i dlaczego warto korzystać z nich przy tworzeniu systemów IT?

Z naszego artykułu dowiesz się:

1. Co to jest Agile?
2. Co to jest i jak działa Scrum?
3. Gdzie Scrum może być wykorzystywany?
4. Jakie narzędzia wykorzystuje się w metodyce Scrum?
5. Fundamenty Scruma: empiryzm i kluczowe wartości
6. Wydarzenia Scrumowe: rytm iteracyjnej pracy
7. Artefakty Scruma: przejrzystość celów i postępów
8. Dynamika zespołu: samoorganizacja
9. Cel sprintu: dostarczanie użytecznego przyrostu produktu
10. Jakie są role w zespole scrumowym? Kim jest Scrum Master i Product Owner?
11. Dlaczego warto stosować Agile i Scrum przy tworzeniu projektów IT?
12. Mini studium przypadku – Scrum w praktyce

Co to jest Agile?

Agile, czyli filozofia Agile, to sposób myślenia o tworzeniu produktów w dynamicznym i niepewnym środowisku. Nie jest to jedna konkretna metodyka zwinna, lecz zbiór wartości i zasad opisanych w Manifeście Agile. To właśnie Manifest Agile podkreśla znaczenie współpracy, reagowania na zmiany oraz dostarczania działającego oprogramowania w krótkich cyklach.

Kluczowe dla Agile jest podejście iteracyjne i podejście przyrostowe. Oznacza to, że produkt rozwijany jest stopniowo, w małych częściach, które po każdej iteracji mogą być ocenione przez użytkownika. Dzięki temu zespoły szybciej uczą się na podstawie informacji zwrotnej i minimalizują ryzyko nietrafionych decyzji.

Frameworki takie jak Scrum czy Kanban realizują założenia Agile w praktyce. Jeśli chcesz dowiedzieć się więcej o tym, co to jest Agile i Scrum w szerszym kontekście, warto spojrzeć na nie jako elementy większego podejścia, jakim jest zwinne zarządzanie projektami.

Co to jest i jak działa Scrum?

Scrum nie jest metodą, lecz frameworkiem Scrum, czyli zestawem ram pracy, które pomagają zespołom rozwiązywać złożone problemy i dostarczać wartościowe produkty. Framework Scrum definiuje role, wydarzenia oraz artefakty, ale nie narzuca konkretnych technik inżynierskich. Dzięki temu może być stosowany w różnych branżach, nie tylko w IT.

Podstawą działania Scruma jest praca w sprintach. Sprint to stała iteracja, najczęściej trwająca od jednego do czterech tygodni. Każdy sprint kończy się dostarczeniem działającego przyrostu produktu. Ten cykl pracy w Scrum powtarza się regularnie, tworząc rytm iteracyjnej pracy zespołu.

W przeciwieństwie do Kanbana, który opiera się na ciągłym przepływie pracy i optymalizacji procesu, Scrum bazuje na zamkniętych iteracjach oraz jasno zdefiniowanych rolach i wydarzeniach. To podejście iteracyjne zapewnia przewidywalność i regularne punkty inspekcji.

(Dowiedz się jak wybrać odpowiedni software house i jakie są modele rozliczeń z firmą IT)

Gdzie Scrum może być wykorzystywany?

Jak już wcześniej wspominaliśmy, Scrum najlepiej sprawdza się przy projektach IT. W Kotrak przede wszystkim wykorzystujemy pracę w zgodzie z metodyką Scrum do tworzenia dedykowanych systemów, jak również w projektach związanych z dopasowaniem różnych modułów oraz integracją różnych programów. W ten sposób nasi klienci na bieżąco mogą śledzić postęp prac developmentu, a tym samym reagować na wprowadzane rozwiązania, akceptując je na bieżąco lub zmieniając.

Scrum pozwala na dynamiczną pracę przy projekcie, ułatwiając tym samym stworzenie rozwiązania w pełni dopasowanego do potrzeb danego biznesu. Jednak jego metodyka nie odnosi się tylko do branży IT oraz usług internetowych.

Zgodnie z informacjami zawartymi w raporcie Scrum Master Trends, metodologia ta sprawdza się również w takich branżach jak:

• finanse i ubezpieczenia,
• consulting,
• rozwiązania inżynieryjne i technologiczne,
• telekomunikacja,
• logistyka.

Scrum dobrze sprawdza się w działaniach projektowych, gdzie końcowy produkt ma z jednej strony odpowiadać na potrzeby klienta, a z drugiej być elastycznym narzędziem, które w przyszłości może być dalej rozwijane zgodnie z nowymi wymaganiami.

(Przeczytaj jakie technologie są używane do tworzenia aplikacji dedykowanych i dlaczego warto korzystać z oprogramowania dedykowanego)

Jakie narzędzia wykorzystuje się w pracy w metodyce Scrum?

Do pracy w metodyce Scrum przy projektach IT wykorzystuje się narzędzia, które wspierają trzy aspekty:

• zarządzanie kodem źródłowym,
• zarządzanie Product Backlogiem (tzn. listą zadań do wykonania),
• zarządzanie pracą grupową.

W firmie Kotrak w pracy przy projektach scrumowych korzystamy przede wszystkim z Jira Software. To narzędzie, które zapewnia nam możliwość zwinnej współpracy programistycznej, pozwalając zespołom odpowiednio zaplanować, przeprowadzić i podsumować przebieg sprintów. Jira umożliwia również łatwy wgląd w przebieg projektów, a tym samym bycie na bieżąco z etapami realizacji.

Dodatkowo system Jira wykorzystujemy w późniejszych działaniach serwisowych oraz rozwojowych, po wdrożeniu systemu. W ten sposób nasi klienci mogą w szybki i prosty sposób zgłaszać usterki oraz problemy na nasz helpdesk, jak również śledzić stopień ich realizacji.

(Przeczytaj więcej o tym co obejmuje kompleksowa obsługa informatyczna firm w Kotrak, co to jest SLA – Service Level Agreement oraz CSI – Continual Service Improvement)

Fundamenty Scruma: empiryzm i kluczowe wartości

Scrum opiera się na empiryzmie, czyli podejmowaniu decyzji w oparciu o doświadczenie i obserwację. Empiryzm w Scrumie wspiera się na trzech filarach empiryzmu: przejrzystości, inspekcji i adaptacji.

Przejrzystość oznacza, że wszystkie istotne elementy procesu są widoczne dla zespołu i interesariuszy. Inspekcja polega na regularnym sprawdzaniu postępów oraz jakości pracy. Adaptacja to zdolność do dostosowania planów i sposobu działania w odpowiedzi na wnioski z inspekcji.

Oprócz trzech filarów empiryzmu Scrum definiuje także pięć wartości: zaangażowanie, odwagę, skupienie, otwartość i szacunek. Wartości te budują kulturę współpracy i wzmacniają samoorganizujący się zespół. Bez nich nawet najlepiej zaprojektowane wydarzenia i artefakty nie przyniosą oczekiwanych efektów.

Wydarzenia Scrumowe: rytm iteracyjnej pracy

Wydarzenia w Scrumie nadają strukturę każdej iteracji i zapewniają regularną inspekcję oraz adaptację. Planowanie rozpoczyna każdy sprint. Podczas tego spotkania zespół wybiera elementy z Backlogu Produktu i definiuje cel sprintu. Planowanie sprintu odpowiada na pytania, co zostanie dostarczone i jak zespół zamierza to zrealizować.
Codzienny scrum to krótkie, maksymalnie piętnastominutowe spotkanie synchronizacyjne. Pozwala on zespołowi monitorować postęp w kierunku celu sprintu oraz szybko identyfikować przeszkody.

Przegląd sprintu odbywa się na koniec iteracji. W trakcie przeglądu sprintu zespół prezentuje przyrost produktu interesariuszom i zbiera informację zwrotną, która wpływa na dalszy rozwój produktu. Retrospektywy sprintu koncentrują się na procesie. Podczas retrospektywy zespół analizuje swoją współpracę i identyfikuje obszary do usprawnień, wspierając ciągłe doskonalenie.

Artefakty Scruma: przejrzystość celów i postępów

Artefakty w Scrumie zapewniają przejrzystość i wspierają empiryzm.

• Backlog produktu to uporządkowana lista wszystkich wymagań i pomysłów dotyczących produktu. Za jego kształt i priorytety odpowiada Product Owner, którego głównym zadaniem jest maksymalizacja wartości produktu.
• Backlog sprintu to zestaw elementów wybranych do realizacji w danym sprincie wraz z planem ich wykonania. Backlog sprintu jest tworzony przez zespół podczas planowania i stanowi zobowiązanie do realizacji celu sprintu.
• Przyrost produktu to działająca część produktu, gotowa do potencjalnego wdrożenia. Każdy sprint powinien kończyć się dostarczeniem użytecznego przyrostu, który zwiększa wartość rozwiązania.

Cel sprintu: dostarczanie użytecznego przyrostu produktu

Celem każdego sprintu jest dostarczanie wartości poprzez stworzenie użytecznego przyrostu produktu. Takie podejście przyrostowe umożliwia szybkie testowanie hipotez biznesowych oraz weryfikację kierunku rozwoju produktu.

Dzięki regularnemu dostarczaniu działających funkcjonalności możliwe jest budowanie Minimum Viable Product (MVP) i iteracyjne rozwijanie go w odpowiedzi na potrzeby użytkowników. To właśnie dostarczanie wartości w krótkich cyklach pozwala ograniczać ryzyko i szybciej reagować na zmiany rynkowe.

Jakie są role w zespole scrumowym? Kim jest Scrum Master i Product Owner?

Scrum to słowo zapożyczone z terminologii sportowej, konkretnie z gry zespołowej rugby, w której zawodnicy formują tzw. młyn i w dosłownym tłumaczeniu to właśnie on oznacza Scrum. Jest to bardzo trafne zapożyczenie, gdyż praca w Scrum to właśnie gra zespołowa. Podobnie jak na boisku, tak i tu nie ma hierarchii ważności, czyli zależności przełożony – pracownik.

Zespół scrumowy jest stworzony tak, by posiadać niezbędne kompetencje do dostarczenia produktu. Zazwyczaj tworzy go od 3 do 9 specjalistów (analitycy, testerzy, programiści) i zwykle jest nazywany development team’em. Każdy jego ma równą pozycję w podejmowaniu decyzji i zrealizowaniu zadania, pełniąc funkcję niezbędnego ogniwa na drodze do osiągnięcia celu. Osoby wybierane do scrumowych zespołów mają przeważnie różne, uzupełniające się kompetencje. Pozwala to na stworzenie najwyższej jakości produktu, który odpowie na wszelkie potrzeby klienta.

Z zespołem developerskim ściśle współpracują dwie osoby:

• Product Owner
• Scrum Master

Product Owner pełni rolę reprezentanta klienta. Ma wizję produktu, zarządza zadaniami i ustala priorytety dla zespołu. Decyduje o tym, co jest w danym momencie najważniejsze. Wskazuje kierunek prac zespołowi, przekazuje wymagania od klienta i dba o ich wykonanie.

Scrum Master dba, aby zespół pracował zgodnie z przyjętymi w Scrum zasadami, jak również usuwa wszelkie przeszkody uniemożliwiające wykonanie zadania. Skupia się na tym jak zespół działa, a następnie dzieli się swoimi obserwacjami i tym samym pomaga zwiększyć efektywność pracy development team’u.

Zespół Deweloperski realizuje zadania i odpowiada za jakość przyrostu. Jako samoorganizujący się zespół decyduje, jak osiągnąć cel sprintu.

(Przeczytaj więcej o tym jak powstaje aplikacja dedykowana i projektowaniu w zgodzie z zasadami UX/UI)

Dlaczego warto stosować Agile i Scrum przy tworzeniu projektów IT?

Agile Scrum umożliwia efektywne rozwiązywanie złożonych problemów w zmiennym środowisku. Iteracyjne dostarczanie wartości zwiększa elastyczność i pozwala lepiej zarządzać ryzykiem. Regularne wydarzenia, takie jak retrospektywy, wspierają ciągłe doskonalenie procesów i jakości produktu. Dzięki empiryzmowi zespoły szybciej uczą się na błędach i skuteczniej adaptują do zmian.

W praktyce oznacza to większą przewidywalność dostaw, lepsze dopasowanie produktu do potrzeb klientów oraz wyższe zaangażowanie zespołu.

Mini studium przypadku – Scrum w praktyce

Zespół tworzący platformę e-commerce rozpoczął pracę od zdefiniowania wizji i stworzenia Backlogu Produktu. W pierwszym sprincie celem było zbudowanie podstawowej funkcjonalności koszyka zakupowego jako elementu MVP. Podczas planowania sprintu zespół wybrał kluczowe elementy, a w trakcie Codziennego scruma monitorował postęp. Na przeglądzie sprintu zaprezentowano działający moduł, a feedback od interesariuszy wpłynął na zmianę priorytetów w kolejnym sprincie. Retrospektywa ujawniła potrzebę lepszej komunikacji z działem UX, co zostało wdrożone w następnej iteracji.

Tak wygląda praktyczna praca w Agile i Scrum – cykliczna, transparentna i nastawiona na realne dostarczanie wartości. Jeśli Twoja organizacja chce skutecznie wdrożyć framework Scrum i w pełni wykorzystać potencjał filozofii Agile, kluczem jest zrozumienie nie tylko ról i wydarzeń, ale przede wszystkim empiryzmu, wartości oraz kultury samoorganizacji. To one decydują, czy Scrum stanie się realnym wsparciem w zwinnych projektach, czy jedynie zestawem spotkań w kalendarzu.